Bart’s ervaringen met zijn thuisbatterij en slimme energiehandel
Wat levert een thuisbatterij nu echt op? En hoe werkt dat, handelen op de onbalansmarkt? Bart Vandormael deelt zijn ervaringen met de Enphase 5P, gekoppeld aan 24 zonnepanelen. In zijn blog lees je hoe hij omgaat met dynamische prijzen, slimme opslag en het verlagen van zijn energiekosten. Een kijkje in de praktijk – recht van het dak in Bergen op Zoom.
Nu 2025 achter ons ligt, is het tijd om de balans op te maken. November en december vormden een duidelijk contrast met de zomermaanden. Minder zon, minder volatiliteit op de energiemarkt en dus minder ruimte voor actieve onbalanshandel. Tegelijkertijd waren het twee maanden waarin juist goed zichtbaar werd waar de échte waarde van mijn Enphase IQ Battery 5P zit.
Dit artikel is geen momentopname, maar een jaaranalyse. Wat bracht de batterij op? Waar zat het rendement? En wat blijkt achteraf verstandiger: speculeren op prijspieken of focussen op stabiel eigen verbruik?
Nieuwe functies in de Enphase-app
In december kwamen er twee interessante updates binnen via een software-update.
PowerMatch voor IQ Battery 5P
Wat doet PowerMatch?
Het systeem past realtime het aantal actieve micro-omvormers aan op het werkelijke stroomverbruik in huis.
Zie het als terugschakelen van een automotor bij lage snelheid. Je verbruikt minder, dus het systeem draait niet onnodig “hoog in toeren”.
Voordelen:
- Meer bruikbare energie uit dezelfde batterijcapaciteit
- Tot ±40% minder conversieverlies bij lage belasting
- Minder onnodige cycli → gunstig voor de levensduur
Belangrijk: de chemische efficiëntie van de batterij verandert niet. Maar de omzetting van gelijkstroom naar wisselstroom wordt slimmer geregeld. Dat scheelt vooral in de winter, wanneer je vaker met lage vermogens werkt.
Electricity Rate Breakdown (Monetary Impact)
In eerdere blogs klopten de totale import- en exportprijzen in de app niet met mijn daadwerkelijke contracttarieven. Dat is nu opgelost.
Wat is nieuw?
- Je kunt importtarief, exporttarief, vaste kosten en btw zelf instellen
- De app berekent een realistischere energierekening
- Je ziet direct wat batterijgebruik financieel oplevert
Dat maakt sturen op euro’s een stuk makkelijker.
Strategie in de winter: minder handelen, meer stabiliteit
In november en december stonden mijn instellingen als volgt:
- Enphase: Self-consumption, dynamische tarieven, PowerMatch ingeschakeld
- Frank Energie: Zelfconsumptie Plus, handel pas actief vanaf €0,30/kWh
Dat was geen toeval. De handelsindex bij Frank Energie bleef laag: 21 in november en 23 in december. Dat betekent weinig prijsschommelingen en dus weinig interessante handelsmomenten.
De opbrengst uit onbalanshandel bevestigde dat beeld:
- November: €0,34
- December: €3,20
Daarmee wordt nog eens duidelijk: onbalanshandel is opportunistisch. In de zomer kan het substantieel bijdragen. In de winter is het vaak marginaal.
Elektriciteitsrekening november 2025
Volgens de Enphase-app:
- Import: 707 kWh
- Export: 71 kWh
Volgens Frank Energie:
- Import: 714 kWh (€83,06)
- Export: 70 kWh (–€9,93)
Totale kosten november: €73,13
Ondanks beperkte zon bleef de rekening beheersbaar. Door goedkope uren te benutten en dure momenten te vermijden, bleef de maand stabiel.
Elektriciteitsrekening december 2025
Volgens de Enphase-app:
- Import: 677 kWh
- Export: 54 kWh
Volgens Frank Energie:
- Import: 684 kWh (€77)
- Export: 54 kWh (–€7,54)
Totale kosten december: €69,46
December bevestigde hetzelfde patroon: minder productie, meer import, maar gecontroleerd door slim gebruik van daluren.
Storingen en realiteit van actieve handel
In november en december waren er in totaal 16 korte onderbrekingen in de handelssignalen, waarvan twee langere storingen (>6 uur). Dat had geen dramatische gevolgen, maar het onderstreept wel dat actieve handel afhankelijk blijft van stabiele communicatie tussen systemen.
Wie met onbalanshandel bezig is, moet accepteren dat het geen volledig passief proces is.
Jaaranalyse thuisbatterij 2025
In 2025 produceerde ik 8,8 MWh zonnestroom, tegenover 7,0 MWh in 2024. De stijging komt door extra panelen die in maart zijn geplaatst.
Zonder thuisbatterij zou mijn energierekening in 2025 ongeveer €712 zijn geweest. Dat is zelfs nog voorzichtig geschat, gezien dalende terugleververgoedingen.
Met batterij en dynamisch contract kwam ik uit op: –€313
Met andere woorden: netto geld verdiend op mijn elektriciteit.
Besparing ten opzichte van een vast contract
Het verschil met een traditioneel vast energiecontract bedroeg €1.025 in 2025.
Die besparing kwam niet alleen uit handel, maar vooral uit:
- Optimalisatie van eigen verbruik
- Vermijden van terugleverkosten
- Selectief inspelen op negatieve prijzen
- Slimme inzet van dynamische tarieven
De batterij fungeerde dus als energie-optimalisatieplatform, niet als speculatiemiddel.
Terugverdientijd thuisbatterij
Op basis van deze cijfers kom ik uit op een terugverdientijd van ongeveer 10 jaar.
Daarbij moet rekening gehouden worden met:
- Afbouw van saldering
- Mogelijk dalende volatiliteit
- Batterijdegradatie (1–2% per jaar)
- Regelgevingsrisico
Tegelijkertijd zien we toenemende netcongestie en vaker negatieve prijzen bij hoge zonneproductie. Flexibiliteit wordt waarschijnlijk waardevoller. Maar inkomsten uit handel blijven cyclisch.
Eindconclusie 2025
De zomer van 2025 liet zien hoe winstgevend actieve handel kan zijn.
De winter liet zien waarom stabiliteit belangrijker is dan speculatie.
De grootste financiële winst van mijn Enphase 5P zat niet in pure onbalanshandel, maar in de combinatie van:
- Zelfconsumptie
- Dynamische tarieven
- Selectieve marktparticipatie
De belangrijkste les van 2025: Een thuisbatterij rendeert niet automatisch. Het rendement zit in de strategie. En met die ervaring start ik 2026 een stuk realistischer dan ik 2025 begon.
Tot volgende maand!
2025 is afgerond en de cijfers liggen op tafel. In de komende blogs kijk ik hoe mijn Enphase IQ Battery 5P het in het tweede jaar doet, wat de afbouw van saldering concreet betekent en of onbalanshandel in het voorjaar weer interessanter wordt.
Vragen of eigen ervaringen? Laat het gerust weten.
Referenties van Pebble Zonnepanelen
Vraag een vrijblijvend adviesgesprek aan!
Wil je in gesprek over de mogelijkheden van groene energie voor jouw woning of bedrijfspand? Vraag dan een vrijblijvend adviesgesprek aan om de mogelijkheden te bespreken. Van tevoren nog vragen? Stel ze gerust via het contactformulier.
